Czarnuszka, znana jest wielu także pod nazwą czarny kminek. Jest to niepozorna roślina, której ziarenka posiadają nieprawdopodobną moc. Wiele osób uznaje olej z czarnuszki za wręcz życiodajny napój. Jak głosi legenda nawet egipscy władcy życzyli sobie, aby w sarkofagu znajdowała się czarka wypełniona czarnuszką, by w razie problemów zdrowotnych w zaświatach móc się nią wyleczyć.

Co to jest czarnuszka

Czarnuszka siewna (Nigella sativa) jest to gatunek jednorocznej rośliny z rodziny jaskrowatych. Pierwsze wzmianki o czarnuszce pojawiły się już w pismach starożytnych. Obecnie hodowana jest już w Polsce, ale wywodzi się z południowo-wschodniej Azji i Azji Mniejszej. Z pewnością wiele osób kojarzy jej charakterystyczne, błękitne kwiaty, zdobiące często bukiety, albo rabaty ogrodowe.

​Czarnuszka siewna ma jednak swoje drugie oblicze, bowiem jej prozdrowotne właściwości ceni coraz więcej osób. Drogocenne nasiona czarnuszki siewnej ukryte są w owocu, tzn. mieszku, a ze względu na jej charakterystyczny wygląd określana jest także jako czarny kminek.

Te niewielkie ziarenka to prawdziwy skarb natury, dzięki zawartości drogocennych związków:

  • kwasy tłuszczowe – m.in. oleinowy, linolowy, alfa-linolenowy, palmitynowy, mirystynowy
  • tymochinon – składnik nasion czarnuszki wykazujący działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, chroniącym nerki i wątrobę
  • witaminy A, E, F, B1, B3 i B6
  • flawonoidy i sterole
  • biotyna – nieoceniona dla włosów i skóry, wspierająca pracę układu nerwowego
  • wiele przeciwutleniaczy i mikroelementów
  • cynk, magnez, selen, wapń, żelazo, sód, potas

Właściwości czarnuszki

Antystresowe właściwości czarnuszki, a przede wszystkim produkowanego z niej oleju, obniżają poziom adrenaliny i kortyzolu, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko wystąpienia zawału i udaru. Jest polecana również osobom, u których stwierdzono podwyższony poziom cholesterolu oraz tym, które mają problem z hormonami, np. w wyniku chorej tarczycy. Jednak działanie czarnuszki na tym się nie kończy, bowiem wciąż zaskakuje ona nowymi właściwościami leczniczymi.

Czarnuszka na zdrowie

Czarnuszka na zdrowie

Nasiona czarnuszki są pomocne w trakcie leczenia górnych dróg oddechowych, zapalenia oskrzeli i kaszlu. Zawarte w tej roślinie olejki eteryczne powodując zwiększenie objętości oskrzeli, pomagają organizmowi w usunięciu zalegającej wydzieliny. Co ciekawe czarnuszka jest znacznie skuteczniejsza niż niektóre leki przeciwhistaminowe, gdyż nie wywołuje skutków ubocznych i pomaga zwalczyć objawy kataru siennego. 

Czarnuszka okazuje się być także skuteczna w przypadku astmy. Osoby stosujące wyciąg z tej rośliny zauważają poprawę samopoczucia oraz zmniejszenie objawów alergii. Sprawia to, że astmatycy mogą przyjmować dziennie nieco mniej leków. Dodatkowo olej z czarnuszki to naturalny lek na serce. Związki zawarte w tej roślinie są równie skuteczne, jak niektóre substancje czynne leków nasercowych. Stosowanie czarnuszki przyniosło także pozytywne efekty w przypadku problemów z ciśnieniem tętniczym krwi – choć jest to obiecująca informacja, to jednak badania te przeprowadzono tylko na szczurach.

Właściwości prozdrowotne czarnuszki to także:

  • poprawa funkcjonowania układu nerwowego
  • wsparcie procesów myślowych i możliwości zapamiętywania
  • zwiększenie ilości hemoglobiny i erytrocytów we krwi
  • poprawa wydolności płuc
  • zwiększenie gęstości kości
  • unormowanie miesiączkowania
  • zwiększone wydzielanie insuliny
  • poprawa funkcjonowania układu odpornościowego
  • lepsza praca wątroby i nerek
  • wsparcie leczenia anemii
  • regulowanie poziomu cukru we krwi
  • podniesienie poziomu testosteronu
  • działanie antynowotworowe

Czarnuszka na włosy

Okazuje się, że Nigella sativa sprawdza się także w pielęgnacji włosów, przeciwdziała łysieniu, hamuje nadmierne wypadanie włosów, pomaga usunąć łupież, dodatkowo wspomaga porost włosów, dzięki temu stają się one silniejsze i gęstsze. Bardzo dobrym pomysłem na wykorzystanie czarnuszki do włosów, jest wykonanie masażu wykorzystując przy tym specjalnie przygotowaną mieszankę z olejem. Możesz również samodzielnie przygotować maskę na włosy – co pewien czas zastąp zwykłą odżywkę własną maską na włosy.

Czarnuszka na skórę

Czarnuszka posiada liczne właściwości przeciwzapalne, dzięki temu jest ona skutecznym sposobem na wszelkie zmiany skórne, doskonale rozprawiając się z niedoskonałościami. Roślina ta może się także okazać bardzo pomocna przy uciążliwych zaskórnikach, nawracających zmianach trądzikowych i innych problemach skórnych pojawiających się na twarzy. Warto wspomnieć o tym, iż stosowana zgodnie z zalecaniami, jest ona w pełni bezpieczna dla cery oraz stanowi uniwersalny składnik, może być bowiem używana do każdego typu cery – od skóry tłustej po mieszaną. 

Właściwości te wynikają z zawartości cennej witaminy E oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych. Czarnuszka stosowana regularnie poprawia ogólny stan cery, jej wygląd, stąd rekomenduje się wprowadzenie jej do codziennej pielęgnacji skóry. Interesujące jest to, iż czarnuszka dzięki właściwościom antyoksydacyjnym, czyli zwalczającym wolne rodniki w naszym organizmie, wykazuje także silna działanie przeciwzmarszczkowe opóźniając proces starzenia się skóry.

Dodatkowo roślina ta działa przeciwgrzybiczo, stąd polecana jest w przypadku grzybicy skóry. Warto wiedzieć, że jest ona również skuteczna przy problemach ze skórą głowy, pomaga zwalczyć uciążliwy łupież, łagodzi podrażnienia, leczy zapalenie skóry głowy, przywraca równowagę skórze, a dodatkowo zapobiega nadmiernemu wypadaniu włosów poprzez wzmocnienie ich cebulek. W tym celu można zastosować olejek z nasion lub przygotować napar. Wówczas najlepiej jest wcierać olejek w skórę głowy, albo przemywać nasączonym naparem wacikiem.

W jakie formie stosować czarnuszkę?

Czarnuszka to roślina, którą można przyjmować w kilku postaciach:

  • ziaren – można je zmielić w młynku do kawy, tłuc albo spożyć w całości (np. żuć, posypywać nią potrawy). Czarnuszkę w tej postaci można także zalać gorącą woda i przygotować w ten sposób drogocenny napar. Stosowanie nasion czarnuszki stanowi także doskonałą alternatywę dla toksycznych gum do żucia. 
  • przyprawy – doskonale sprawdza się ona jako dodatek zarówno do dań słodkich, jak i słonych. Świetnie nadaje się także jako dodatek do zup i dań warzywnych. 
  • oleju z czarnuszki – olej można nanosić na skórę lub włosy. Można go także spożywać. Dorośli powinni przyjmować taki olej 2 – 3 razy dziennie, w przypadku dzieci można stosować raz dziennie. Na rynku dostępny jest także olej z czarnuszki w postaci kapsułek, jednak jest on droższy w tej wersji.

Zastosowanie czarnuszki

Zastosowanie czarnuszki

Czarnuszka w kuchni

Nasiona z czarnuszki można z powodzeniem wykorzystywać na wiele różnych sposobów – spożywać je w całości lub mielone. Wiele osób używa nasiona czarnuszki zamiast pieprzu, gdyż wydobywają z potraw smak. Ziarenka czarnuszki znalazły swoje zastosowanie w kuchni stanowiąc także doskonały dodatek do sałatek, sosów, czy dań mięsnych. Warto jednak pamiętać o tym, iż nie należy jej zbytnio podgrzewać, gdyż traci swoje cenne właściwości.

​Miłośnicy trunków z procentem produkują nawet nalewki z dodatkiem nasion czarnuszki. Zmielone nasiona czarnuszki wraz z alkoholem nadają się nie tylko do picia, ale wykazują działanie odkażające i wykorzystywane są do zewnętrznej aplikacji. Zmielona czarnuszka może być dodana do miodu i stanowić doskonałe lekarstwo na ból gardła, ale i jako maseczka odżywcza na twarz.

Czarnuszka w kosmetyce

Niezwykle popularne i łatwo dostępne stały się obecnie oleje z czarnuszki, które to można stosować bezpośrednio na skórę. Swoje działanie zawdzięcza czarnuszka zawartym w niej antyoksydantom, które zapobiegają starzeniu się skóry, odpowiadają za regulację pracy gruczołów łojowych oraz nadają skórze zdrowy blask. Z czarnuszki produkowane są również kosmetyki o właściwościach silnie nawilżających, przeciwgrzybicznych i przeciwbakteryjnych. W kosmetyce wykorzystywana jest ona również jako składnik produktów na włosy, które stają się bardziej elastyczne i dobrze odżywione. Olejek z czarnuszki można także spotkać w szamponach do włosów. 

Przepisy z czarnuszką:

Pasta z twarogu i pora z dodatkiem czarnuszki

Składniki: 200 g twarogu, mleko, por, łyżka masła, łyżka białego i łyżka czarnego sezamu, łyżeczka czarnuszki, kilka orzechów włoskich, pieprz i sól, oliwa z oliwek. 

Przygotowanie: twaróg rozgnieć widelcem, dodaj kilka łyżek mleka. Dokładnie wymieszaj. Podduś na maśle pokrojoną w plasterki białą część pora, po czym dodaj do sera. Odrobinę zielonej części pokroić w kostkę i dodać do to masy. Sezam, orzechy i czarnuszkę podprażyć na patelni, następnie ugnieść w moździerzu z odrobiną soli. Połowę dodać do sera. Wszystko przyprawić jeszcze pieprzem i wymieszać. Pastę wyłożyć na płaski talerz, a na wierzch posypać resztą sezamu z czarnuszką i skropić oliwą. Podawać z dowolnym pieczywem.

Sałatka z pestkami dyni i czarnuszką

Składniki: niewielka czerwona cebula, czarnuszka, mała kapusta pekińska, puszka kukurydzy, orzechy włoskie, pestki dyni, wędzony ser żółty (kilka grubych plasterków), sól i pieprz.

Przygotowanie: drobno pokroić kapustę pekińską i czerwoną cebulę. Dodać kukurydzę, posiekane orzechy włoskie, rozdrobnione pestki dyni i pokrojony ser żółty. Połączyć z majonezem, dodając na koniec do smaku pieprzu, soli i czarnuszki.

Krem z białych warzyw i czarnuszką

Składniki: 200 g pietruszki, 300 g ziemniaków, 500 g kalafiora, 200 g selera, 100 g kalarepy, niewielka cebula, 2 l wody, 4 łyżki oliwy, trochę czarnuszki, pieprz i sól.

Przygotowanie: obierz warzywa, pokrój w kostkę. Na rozgrzaną w garnku oliwę wrzuć warzywa i podsmaż chwilę. Do warzyw dolej wodę, dodaj przyprawy i gotuj 40 min. Zmiksuj blenderem zupę na gładki krem, a na koniec posyp czarnuszką. 

Czarnuszka – skutki uboczne

Większość osób i dostępnych źródeł podaje pozytywne właściwości tej rośliny. Istnieją jednak niepożądane efekty, które mogą czasem wystąpić,a należą do nich m.in.:

  • niedociśnienie
  • kontaktowe zapalenie skóry (przy stosowaniu oleju z czarnuszki)
  • zaburzenia oddawania moczu
  • ból brzucha
  • niekorzystny wpływ na nerki i wątrobę
  • obrzęk warg, języka, trudności w oddychaniu
  • nudności, zawroty głowy
  • biegunka

Należy jednak podkreślić, iż przyjmując czarnuszkę w odpowiedniej (zalecanej) dawce, można bezpiecznie cieszyć się z jej prozdrowotnych właściwości, w końcu czarnuszka, to lekarstwo na prawie wszystko, jak podkreśla wiele osób z powodzeniem stosujących czarnuszkę. 

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.